Ik kocht in vier jaar tijd vier 'PFAS-vrije' pannen. Pas vorige maand begreep ik waarom ze allemaal kapot gingen.
Een onderzoek naar het verschil tussen 'PFOA-vrij' en 'PFAS-vrij', en het Nederlandse merk dat de cyclus doorbreekt.
Een titanium pan zonder coating. Het bakoppervlak is het materiaal zelf.
Vorige maand zette ik mijn vierde 'veilige' pan in vier jaar bij het oud ijzer. Een GreenPan deze keer. Vorig jaar was het een Tefal Ceramic. Daarvoor een mid-range pan van een Nederlands huismerk. En de eerste, vier jaar geleden, was een keramische pan die ik kocht toen ik zwanger was van mijn jongste, omdat ik dacht dat keramisch veiliger was dan antiaanbak.
Vier pannen. Drie verschillende merken. Allemaal verkocht als 'PFOA-vrij'. Allemaal binnen 18 tot 24 maanden gekrast, plakkerig, of erger.
Ik schrijf voor mijn beroep over consumentenproducten. Ik lees etiketten. Ik vergelijk certificaten. Toch viel ik er gewoon bij. Hoe kan dat?
Ik begon eind januari te zoeken. Drie maanden later wist ik wat ik niet had geweten. En ik kocht een pan waar ik niet meer over hoef na te denken.
Dit is wat ik ontdekte.
Wat 'PFAS-vrij' op de doos werkelijk betekent (en wat niet)
Het eerste wat ik leerde: 'PFOA-vrij' is niet hetzelfde als 'PFAS-vrij'. PFOA is één specifieke chemische stof. PFAS is de naam voor een hele groep van bijna 15.000 chemicaliën. Ze worden 'forever chemicals' genoemd omdat ze in het milieu en in je lichaam vrijwel niet afbreken.
Toen PFOA in 2020 werd verboden, schakelden veel pannenfabrikanten over op andere PFAS-varianten. Ze mochten daardoor 'PFOA-vrij' op de verpakking zetten, ook als de pan nog steeds andere forever chemicals bevatte. De meeste keramische coatings die nu in Nederland worden verkocht, vallen onder die categorie.
Ik wist dit niet. En ik schrijf dit soort verhalen voor mijn werk. Ik ben ervan overtuigd dat de meeste mensen die ik ken het ook niet weten.
Waarom geen enkele coating de tijd doorstaat
De tweede les was eenvoudiger en daarom pijnlijker. Iedere coating, of die nu PTFE, keramisch, marmer of 'titanium-versterkt' heet, is een laagje dat is aangebracht op metaal. Een laagje dat afhankelijk is van hechting. Een laagje dat slijt door warmte, door bestek, door spons en zout.
Volgens een onderzoek van TNO uit 2023 verliest een gemiddelde keramische pan al na 12 tot 18 maanden zijn antiaanbakwerking. Dat betekent niet alleen dat eieren weer plakken. Het betekent dat de coating ergens heen is, en de meest waarschijnlijke plek is je eten.
Het probleem is structureel. Iedere coating slijt. De vraag is alleen hoe snel.
Het Nederlandse merk dat de cyclus doorbreekt
Toen ik begreep wat het probleem was, kwam de volgende vraag: bestaat er een pan die geen coating heeft? Niet 'een betere coating', maar geen coating?
Ik heb na drie maanden onderzoek mijn eigen pan uiteindelijk besteld bij Reinhof Kitchen. Het is een klein Nederlands merk dat één ding maakt: pure titanium kookgerei, zonder coating. Geen 'titanium-versterkt', geen 'PFAS-arm', maar het materiaal zelf als bakoppervlak. Ze zijn nieuwer dan de grote namen, maar ze zijn ook eerlijker geweest in elk gesprek dat ik met ze heb gehad. Geen marketingtaal, gewoon de specs. Op het moment dat ik dit schrijf hebben ze nog een lentecampagne lopen waarbij hun startersprijs 60% lager ligt dan normaal. Ik kom hier verderop op terug.
Wat me het meest opviel: ze zijn klein, ze opereren vanuit Nederland, en ze hebben hun lab-rapport binnen een uur naar me toegestuurd toen ik erom vroeg. Dat was niet vanzelfsprekend bij de andere merken die ik heb benaderd.
Het materiaal zelf, zonder chemische laag
Pure titanium betekent dat het bakoppervlak het titanium zelf is. Geen laag eroverheen. Geen chemische coating die kan loslaten. De gehamerde structuur op het oppervlak zorgt voor een natuurlijk antiaanbak-effect, omdat eten op kleine puntjes rust en niet over de hele bodem plakt.
Het mechanisme is fysisch, niet chemisch. Dat klinkt technisch, maar het is precies waarom dit type pan niet slijt zoals een coating slijt. Er is niets om af te slijten.
Reinhof bouwt hun pannen op met vijf lagen titanium en aluminium voor warmteverdeling. De buitenkant is veiligheidstitanium voor inductie. De binnenkant, de plek waar je eten raakt, is honderd procent puur titanium.
Werkt op gas, inductie en keramisch (alle Nederlandse keukens)
Een praktische zorg die ik bij eerdere aankopen had: werkt deze pan op mijn inductieplaat? Mijn keukenupgrade van vorig jaar maakte twee oude pannen direct onbruikbaar. Geld weg.
Pure titanium is van nature inductiegeschikt. Reinhof's pannen werken op gas, inductie, keramisch en elektrisch. Ik heb hem getest op zowel onze inductieplaat als op het gasfornuis bij mijn moeder. Geen verschil in werking. Wel een verschil in geluid. Op inductie is hij duidelijk stiller dan mijn oude RVS-pan.
De rekensom die niemand op de doos zet
Ik ben journalist, geen accountant, maar deze rekensom heb ik op een vrijdagavond aan de keukentafel gemaakt. Hij heeft me overtuigd.
Mijn pannenkosten over 10 jaar
Plus de tijd: zoeken, bestellen, weggooien, opnieuw beginnen. Plus de twijfel over wat er ondertussen in je eten lekt.
De Reinhof titanium pan kost normaal €299,95. Tijdens de huidige lentecampagne €119,95. Eén pan, voor 10 jaar of langer.
Het verschil is geen €180. Het verschil is dat je het één keer hoeft uit te zoeken.
Wat een titanium pan niet kan (en waarom dat eerlijk is)
Ik wil hier eerlijk zijn over wat een titanium pan niet kan. Hij is niet honderd procent antiaanbak zoals een PTFE-pan dat is. Je hebt een scheutje olie nodig, vooral in het begin, voor eieren of pannenkoeken. Het is een leercurve van een paar weken.
Wat krijg je terug? Een pan die niet slijt. Een pan die geen chemicaliën in je eten lekt. Een pan die de eerste én de duizendste keer hetzelfde doet. Voor mij was die ruil makkelijk te maken. Voor jou misschien ook.
Ik vond het ook prettig dat Reinhof zelf deze beperking benoemt op hun productpagina. De meeste merken doen dat niet. De meeste merken beloven juist dat je 'helemaal geen olie meer nodig hebt', en dat klopt zes maanden lang en daarna niet meer.
Mijn conclusie na zes weken gebruik
Mijn pan staat nu zes weken op het fornuis. Ik heb hem dagelijks gebruikt. Eieren, biefstukken, pannenkoeken voor de kinderen op zaterdagochtend, een keer geroerbakte rijst toen ik moe was en geen zin had om netjes te koken.
Hij ziet er hetzelfde uit als de eerste dag, behalve dat het oppervlak iets donkerder is geworden. Volgens Reinhof is dat normaal en maakt het de antiaanbak-werking beter naarmate de pan ouder wordt. Voor het eerst in jaren heb ik een pan die niet slechter wordt.
Of dit dé pan is voor jouw keuken weet ik niet. Wat ik wel weet is dat de logica klopt: als het probleem de coating is, is de oplossing geen betere coating, maar geen coating. Reinhof Kitchen is een van de weinige merken die die conclusie ook trekt.
Hun lentecampagne loopt nog tot morgen. Daarna komt de werkelijke prijs van €299,95 terug. Als je net als ik na vier kapotte pannen klaar bent met de cyclus, is dit waarschijnlijk het moment om over te stappen.
Reinhof Kitchen Pure Titanium Koekenpan
"Mijn pan kookt nu zes weken zonder klacht. Voor het eerst in jaren heb ik een pan die niet slechter wordt."Anneke van der Velde, consumentenjournalist
Reacties van lezers
7 reacties · gesorteerd op meest recent
Net besteld na een week wikken en wegen. Ik had ook drie keramische pannen versleten in vier jaar tijd. Bedankt voor het uitzoekwerk Anneke, eindelijk een artikel dat verder gaat dan "kies bewust".
Bak elke zaterdagochtend pannenkoeken voor mijn drie kinderen. Eerste keer dat ik niet halverwege olie hoef bij te gieten omdat alles plakt. Heb hem nu drie weken, geen krasje te bekennen.
Mijn moeder heeft hem al sinds februari en gebruikt hem dagelijks. Geen krasjes, niets. Ze had eerder een Caraway uit Amerika besteld die ze niet af kreeg vanwege douane.
Ik wist niet dat 'PFOA-vrij' niet hetzelfde was als 'PFAS-vrij'. Ik heb dit artikel naar mijn man gestuurd. We hebben net een nieuwe baby en gooien onze hele set vandaag weg. Schokkend hoe weinig hier over wordt gecommuniceerd.
Mijn vrouw stuurde me dit artikel, ik heb zelf de specs nog even nagelezen voordat we bestelden. Pan is nu een week binnen, valt me direct op dat hij netjes plat blijft op de inductieplaat. Geen wiebel zoals bij onze oude.
De Gold Edition past perfect in mijn keuken. Levertijd was 10 dagen, klopte met wat ze beloofden. Eerste keer dat ik echt blij ben met een pan.
Ik ben een sceptische koper, vroeg ze om hun lab-rapport voordat ik bestelde. Ze stuurden het binnen een uur op. Dat zegt al iets over hoe ze met klanten omgaan.